M&A Blog
Zakup firmy za granicą? Bardziej skomplikowane, niż się wydaje.
Transakcje akwizycji transgranicznej to nie tylko zakup firmy w innym kraju. Inwestor przejmuje również lokalne ryzyka prawne, podatkowe i regulacyjne, które mogą się znacznie różnić od krajowego otoczenia. Na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy i dlaczego w transakcjach transgranicznych szczegóły mają kluczowe znaczenie.
Przejęcia transgraniczne są często znacznie bardziej skomplikowane, niż inwestorzy początkowo się spodziewają. Nie chodzi tylko o zakup spółki lub majątku, ale także o przejęcie lokalnych ryzyk prawnych, podatkowych i regulacyjnych.
Podczas gdy transakcje krajowe odbywają się w środowisku, które strony zazwyczaj dobrze znają, w przypadku przejęć transgranicznych w grę wchodzą różne systemy prawne, odmienna praktyka biznesowa, bariery językowe oraz bardziej skomplikowane kwestie podatkowe.
Share deal vs. asset deal
Zasadnicza różnica polega na tym, co inwestor kupuje. W przypadku asset dealu nabywa konkretny majątek, typowo nieruchomość lub część zakładu. W przypadku share dealu zyskuje udział w spółce jako całości, w tym jej historię, umowy, zobowiązania i potencjalne ryzyka. To sprawia, że share deal jest znacznie bardziej ryzykowny, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że lokalne regulacje prawne mogą się znacznie różnić od krajowego środowiska inwestora.
Specyfika przejęć transgranicznych
Specyficzną pozycję zajmują przejęcia transgraniczne, które w ramach Unii Europejskiej mają dość sformalizowany proces. Wymagają koordynacji wielu jurysdykcji, dokumentacji wielojęzycznej oraz kontroli legalności poszczególnych kroków. W praktyce są zazwyczaj bardziej czasochłonne i administracyjnie wymagające niż standardowe krajowe przekształcenia.
Oprócz kwestii proceduralnych, w przejęciach transgranicznych kluczową rolę odgrywają również aspekty podatkowe. Zagraniczni inwestorzy często zakładają, że zakup udziału w spółce (share deal) będzie z punktu widzenia podatkowego prostszy niż bezpośredni zakup majątku. Jednak czeska regulacja pokazuje, że sytuacja może być bardziej skomplikowana, zwłaszcza jeśli wartość spółki w dużej mierze opiera się na nieruchomościach lub spółka ma dłuższą historię. Można to zilustrować na przykładzie sytuacji, gdy ponad 50% wartości spółki stanowi nieruchomość znajdująca się w Czechach. W takim przypadku czeskie organy podatkowe mają prawo opodatkować ten przychód.
Ryzyka prawne transgranicznych share dealów
W przeciwieństwie do asset dealu, gdzie przejmuje się tylko konkretny majątek, share deal oznacza przejęcie spółki jako całości ze wszystkimi jej prawami i obowiązkami. Z share dealami wiążą się więc większe ryzyka prawne. Nabywca nie przejmuje tylko majątku spółki, ale także jej historii prawnej. Może ona obejmować starsze zobowiązania umowne, spory sądowe, obciążenia środowiskowe, roszczenia pracownicze lub niedociągnięcia regulacyjne. Kluczową rolę odgrywają zatem oświadczenia i gwarancje zbywcy w umowie o przeniesieniu udziału (SPA), które mają chronić nabywcę przed ukrytymi wadami lub długami spółki.
Dlatego w przypadku transakcji transgranicznych jakościowe due diligence jest absolutnie kluczowe. Inwestor często wchodzi w środowisko, którego szczegółowo nie zna, a publiczne rejestry ani sprawozdania finansowe zazwyczaj nie dają pełnego obrazu rzeczywistego stanu spółki. Weryfikacja powinna zatem obejmować nie tylko ryzyka prawne i podatkowe, ale także obowiązki regulacyjne, relacje pracownicze czy własność majątku i nieruchomości.
Praktyczne komplikacje w transakcjach transgranicznych
Przejęcia transgraniczne są również trudne z praktycznego punktu widzenia. Komplikacje często powoduje dokumentacja wielojęzyczna, tłumaczenia urzędowe, apostille, różne wymagania poszczególnych rejestrów czy identyfikacja zagranicznych osób. W przypadku spółek posiadających nieruchomości harmonogram może być również znacznie wpływany przez katastr nieruchomości oraz długość toczących się postępowań.
Podsumowanie: na co zwrócić uwagę przed przejęciem transgranicznym
Przed przystąpieniem do przejęcia transgranicznego kluczowe jest zrozumienie, co jest przedmiotem zakupu. W przypadku udziału istotna jest również historia spółki, jej zobowiązania i sposób funkcjonowania. Staranna przygotowanie, jakościowe due diligence, realistyczne ustawienie ochrony umownej oraz zrozumienie lokalnych zwyczajów znacznie zmniejsza ryzyko nieprzyjemnych niespodzianek.
Podczas gdy transakcje krajowe odbywają się w środowisku, które strony zazwyczaj dobrze znają, w przypadku przejęć transgranicznych w grę wchodzą różne systemy prawne, odmienna praktyka biznesowa, bariery językowe oraz bardziej skomplikowane kwestie podatkowe.
Share deal vs. asset deal
Zasadnicza różnica polega na tym, co inwestor kupuje. W przypadku asset dealu nabywa konkretny majątek, typowo nieruchomość lub część zakładu. W przypadku share dealu zyskuje udział w spółce jako całości, w tym jej historię, umowy, zobowiązania i potencjalne ryzyka. To sprawia, że share deal jest znacznie bardziej ryzykowny, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że lokalne regulacje prawne mogą się znacznie różnić od krajowego środowiska inwestora.
Specyfika przejęć transgranicznych
Specyficzną pozycję zajmują przejęcia transgraniczne, które w ramach Unii Europejskiej mają dość sformalizowany proces. Wymagają koordynacji wielu jurysdykcji, dokumentacji wielojęzycznej oraz kontroli legalności poszczególnych kroków. W praktyce są zazwyczaj bardziej czasochłonne i administracyjnie wymagające niż standardowe krajowe przekształcenia.
Oprócz kwestii proceduralnych, w przejęciach transgranicznych kluczową rolę odgrywają również aspekty podatkowe. Zagraniczni inwestorzy często zakładają, że zakup udziału w spółce (share deal) będzie z punktu widzenia podatkowego prostszy niż bezpośredni zakup majątku. Jednak czeska regulacja pokazuje, że sytuacja może być bardziej skomplikowana, zwłaszcza jeśli wartość spółki w dużej mierze opiera się na nieruchomościach lub spółka ma dłuższą historię. Można to zilustrować na przykładzie sytuacji, gdy ponad 50% wartości spółki stanowi nieruchomość znajdująca się w Czechach. W takim przypadku czeskie organy podatkowe mają prawo opodatkować ten przychód.
Ryzyka prawne transgranicznych share dealów
W przeciwieństwie do asset dealu, gdzie przejmuje się tylko konkretny majątek, share deal oznacza przejęcie spółki jako całości ze wszystkimi jej prawami i obowiązkami. Z share dealami wiążą się więc większe ryzyka prawne. Nabywca nie przejmuje tylko majątku spółki, ale także jej historii prawnej. Może ona obejmować starsze zobowiązania umowne, spory sądowe, obciążenia środowiskowe, roszczenia pracownicze lub niedociągnięcia regulacyjne. Kluczową rolę odgrywają zatem oświadczenia i gwarancje zbywcy w umowie o przeniesieniu udziału (SPA), które mają chronić nabywcę przed ukrytymi wadami lub długami spółki.
Dlatego w przypadku transakcji transgranicznych jakościowe due diligence jest absolutnie kluczowe. Inwestor często wchodzi w środowisko, którego szczegółowo nie zna, a publiczne rejestry ani sprawozdania finansowe zazwyczaj nie dają pełnego obrazu rzeczywistego stanu spółki. Weryfikacja powinna zatem obejmować nie tylko ryzyka prawne i podatkowe, ale także obowiązki regulacyjne, relacje pracownicze czy własność majątku i nieruchomości.
Praktyczne komplikacje w transakcjach transgranicznych
Przejęcia transgraniczne są również trudne z praktycznego punktu widzenia. Komplikacje często powoduje dokumentacja wielojęzyczna, tłumaczenia urzędowe, apostille, różne wymagania poszczególnych rejestrów czy identyfikacja zagranicznych osób. W przypadku spółek posiadających nieruchomości harmonogram może być również znacznie wpływany przez katastr nieruchomości oraz długość toczących się postępowań.
Podsumowanie: na co zwrócić uwagę przed przejęciem transgranicznym
Przed przystąpieniem do przejęcia transgranicznego kluczowe jest zrozumienie, co jest przedmiotem zakupu. W przypadku udziału istotna jest również historia spółki, jej zobowiązania i sposób funkcjonowania. Staranna przygotowanie, jakościowe due diligence, realistyczne ustawienie ochrony umownej oraz zrozumienie lokalnych zwyczajów znacznie zmniejsza ryzyko nieprzyjemnych niespodzianek.