M&A Blog
List ujawniający: gwarancje przedstawiają tylko część prawdy
W każdej transakcji sprzedający udziela kupującemu szeregu gwarancji dotyczących stanu firmy. Same w sobie jednak nie wystarczą. Dopiero list ujawniający uzupełnia wyjątki i doprecyzowania, dzięki którym kupujący dokładnie wie, co nabywa, a sprzedający chroni się przed późniejszymi roszczeniami z tytułu naruszenia gwarancji. Jeśli jest odpowiednio przygotowany, działa jak zabezpieczenie przed sporami.
Przejęcia transgraniczne są często znacznie bardziej skomplikowane, niż inwestorzy początkowo się spodziewają. Nie chodzi tylko o zakup spółki lub majątku, ale także o przejęcie lokalnych ryzyk prawnych, podatkowych i regulacyjnych.
Podczas gdy transakcje krajowe odbywają się w środowisku, które strony zazwyczaj dobrze znają, w przypadku przejęć transgranicznych w grę wchodzą różne systemy prawne, odmienna praktyka biznesowa, bariery językowe oraz bardziej skomplikowane kwestie podatkowe.
Share deal vs. asset deal
Zasadnicza różnica polega na tym, co inwestor kupuje. W przypadku asset dealu nabywa konkretny majątek, typowo nieruchomość lub część zakładu. W przypadku share dealu natomiast zyskuje udział w spółce jako całości, w tym jej historię, umowy, zobowiązania i potencjalne ryzyka. To sprawia, że share deal jest znacznie bardziej ryzykowny, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że lokalne regulacje prawne mogą się znacznie różnić od krajowego otoczenia inwestora.
Specyfika przejęć transgranicznych
Specyficzną pozycję zajmują przejęcia transgraniczne, które w ramach Unii Europejskiej mają dość sformalizowany proces. Wymagają koordynacji wielu jurysdykcji, dokumentacji w wielu językach oraz kontroli legalności poszczególnych kroków. W praktyce są zazwyczaj bardziej czasochłonne i administracyjnie wymagające niż standardowe krajowe przekształcenia.
Oprócz kwestii proceduralnych, w przejęciach transgranicznych kluczową rolę odgrywają również aspekty podatkowe. Zagraniczni inwestorzy często zakładają, że zakup udziału w spółce (share deal) będzie z punktu widzenia podatkowego prostszy niż bezpośredni zakup majątku. Jednak czeskie regulacje pokazują, że sytuacja może być bardziej skomplikowana, zwłaszcza jeśli wartość spółki opiera się głównie na nieruchomościach lub firma ma dłuższą historię. Można to zobrazować na przykładzie sytuacji, w której ponad 50% wartości spółki stanowi nieruchomość znajdująca się w Czechach. W takim przypadku czeskie organy podatkowe mają prawo opodatkować ten przychód.
Ryzyka prawne przy transakcjach share deal
W przeciwieństwie do asset dealu, gdzie przejmuje się tylko konkretny majątek, share deal oznacza przejęcie spółki jako całości ze wszystkimi jej prawami i obowiązkami. Z share dealami wiążą się więc większe ryzyka prawne. Nabywca nie przejmuje tylko majątku spółki, ale także jej historii prawnej. Może ona obejmować starsze zobowiązania umowne, spory sądowe, obciążenia środowiskowe, roszczenia pracownicze lub niedociągnięcia regulacyjne. Kluczową rolę odgrywają zatem oświadczenia i gwarancje zbywcy w umowie o przejęciu udziału (SPA), które mają chronić nabywcę przed ukrytymi wadami lub długami spółki.
Dlatego w przypadku transakcji transgranicznych jakościowa due diligence jest absolutnie kluczowa. Inwestor często wchodzi w środowisko, którego szczegółowo nie zna, a publiczne rejestry ani sprawozdania finansowe zazwyczaj nie dostarczają pełnego obrazu rzeczywistego stanu spółki. Weryfikacja powinna zatem obejmować nie tylko ryzyka prawne i podatkowe, ale także obowiązki regulacyjne, relacje pracownicze oraz własność majątku i nieruchomości.
Praktyczne komplikacje przy transakcjach transgranicznych
Przejęcia transgraniczne są również wymagające pod względem praktycznym. Komplikacje często powoduje dokumentacja w wielu językach, tłumaczenia urzędowe, apostille, różne wymagania poszczególnych rejestrów lub identyfikacja zagranicznych osób. W przypadku spółek posiadających nieruchomości harmonogram może być również znacznie wpływany przez katastr nieruchomości oraz czas trwania powiązanych postępowań.
Podsumowanie: na co zwrócić uwagę przed przejęciem transgranicznym
Przed przystąpieniem do przejęcia transgranicznego kluczowe jest zrozumienie, co jest przedmiotem zakupu. W przypadku udziału jest to również historia spółki, jej zobowiązania i sposób funkcjonowania. Staranna przygotowanie, jakościowa due diligence, realistyczne ustawienie ochrony umownej oraz zrozumienie lokalnych zwyczajów znacznie zmniejsza ryzyko nieprzyjemnych niespodzianek.
Podczas gdy transakcje krajowe odbywają się w środowisku, które strony zazwyczaj dobrze znają, w przypadku przejęć transgranicznych w grę wchodzą różne systemy prawne, odmienna praktyka biznesowa, bariery językowe oraz bardziej skomplikowane kwestie podatkowe.
Share deal vs. asset deal
Zasadnicza różnica polega na tym, co inwestor kupuje. W przypadku asset dealu nabywa konkretny majątek, typowo nieruchomość lub część zakładu. W przypadku share dealu natomiast zyskuje udział w spółce jako całości, w tym jej historię, umowy, zobowiązania i potencjalne ryzyka. To sprawia, że share deal jest znacznie bardziej ryzykowny, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że lokalne regulacje prawne mogą się znacznie różnić od krajowego otoczenia inwestora.
Specyfika przejęć transgranicznych
Specyficzną pozycję zajmują przejęcia transgraniczne, które w ramach Unii Europejskiej mają dość sformalizowany proces. Wymagają koordynacji wielu jurysdykcji, dokumentacji w wielu językach oraz kontroli legalności poszczególnych kroków. W praktyce są zazwyczaj bardziej czasochłonne i administracyjnie wymagające niż standardowe krajowe przekształcenia.
Oprócz kwestii proceduralnych, w przejęciach transgranicznych kluczową rolę odgrywają również aspekty podatkowe. Zagraniczni inwestorzy często zakładają, że zakup udziału w spółce (share deal) będzie z punktu widzenia podatkowego prostszy niż bezpośredni zakup majątku. Jednak czeskie regulacje pokazują, że sytuacja może być bardziej skomplikowana, zwłaszcza jeśli wartość spółki opiera się głównie na nieruchomościach lub firma ma dłuższą historię. Można to zobrazować na przykładzie sytuacji, w której ponad 50% wartości spółki stanowi nieruchomość znajdująca się w Czechach. W takim przypadku czeskie organy podatkowe mają prawo opodatkować ten przychód.
Ryzyka prawne przy transakcjach share deal
W przeciwieństwie do asset dealu, gdzie przejmuje się tylko konkretny majątek, share deal oznacza przejęcie spółki jako całości ze wszystkimi jej prawami i obowiązkami. Z share dealami wiążą się więc większe ryzyka prawne. Nabywca nie przejmuje tylko majątku spółki, ale także jej historii prawnej. Może ona obejmować starsze zobowiązania umowne, spory sądowe, obciążenia środowiskowe, roszczenia pracownicze lub niedociągnięcia regulacyjne. Kluczową rolę odgrywają zatem oświadczenia i gwarancje zbywcy w umowie o przejęciu udziału (SPA), które mają chronić nabywcę przed ukrytymi wadami lub długami spółki.
Dlatego w przypadku transakcji transgranicznych jakościowa due diligence jest absolutnie kluczowa. Inwestor często wchodzi w środowisko, którego szczegółowo nie zna, a publiczne rejestry ani sprawozdania finansowe zazwyczaj nie dostarczają pełnego obrazu rzeczywistego stanu spółki. Weryfikacja powinna zatem obejmować nie tylko ryzyka prawne i podatkowe, ale także obowiązki regulacyjne, relacje pracownicze oraz własność majątku i nieruchomości.
Praktyczne komplikacje przy transakcjach transgranicznych
Przejęcia transgraniczne są również wymagające pod względem praktycznym. Komplikacje często powoduje dokumentacja w wielu językach, tłumaczenia urzędowe, apostille, różne wymagania poszczególnych rejestrów lub identyfikacja zagranicznych osób. W przypadku spółek posiadających nieruchomości harmonogram może być również znacznie wpływany przez katastr nieruchomości oraz czas trwania powiązanych postępowań.
Podsumowanie: na co zwrócić uwagę przed przejęciem transgranicznym
Przed przystąpieniem do przejęcia transgranicznego kluczowe jest zrozumienie, co jest przedmiotem zakupu. W przypadku udziału jest to również historia spółki, jej zobowiązania i sposób funkcjonowania. Staranna przygotowanie, jakościowa due diligence, realistyczne ustawienie ochrony umownej oraz zrozumienie lokalnych zwyczajów znacznie zmniejsza ryzyko nieprzyjemnych niespodzianek.