Jak rozpoznać, że nadszedł czas na sprzedaż?

Planują Państwo przekazać firmę potomkom, ale nie wiedzą, jak rozpoznać, kiedy nastąpi odpowiedni moment? Czasowanie w procesie przekazywania odgrywa kluczową rolę, dlatego przedstawiamy kilka wskazówek, które pomogą oszacować właściwy czas na odejście z firmy. Dzięki nim odpowiednio zaplanują Państwo cały proces.

 

Myślcie z wyprzedzeniem

Przekazywanie firmy to długotrwały proces, który może trwać nawet kilka lat. Obejmuje on „szkolenie” Państwa następców, stopniowe przekazywanie kompetencji oraz włączenie ich w funkcjonowanie firmy. Proces ten może kończyć się „okresami próbnymi” nowego kierownictwa pod Państwa nadzorem. Uwzględniając te kroki, zapewnią Państwo, że zarówno Państwo, jak i Państwa następca oraz firma będą gotowi na ostateczne odejście z biznesu.

Cały proces zazwyczaj zajmuje około 5 lat, dlatego nie jest wskazane odkładać tej decyzji na nieokreślony czas – ważne jest myślenie z wyprzedzeniem – może nadejść chwila, gdy prowadzenie firmy będzie ponad Państwa siły, a wtedy nie będzie już możliwości na szybką reakcję. Należy więc w porę oszacować pozostałe siły, aby wystarczyły również na czas potrzebny do przekazania firmy.

Przygotujcie następcę

Oprócz Państwa własnych sił, należy również wziąć pod uwagę gotowość potomków, którzy Państwa zastąpią. Nie wystarczy, aby Państwa następca osiągnął tylko określony wiek. Należy odpowiednio przygotować następcę, aby zdobył niezbędną wiedzę i umiejętności oraz był w stanie samodzielnie prowadzić całą firmę.

Może to wymagać odpowiedniego wykształcenia lub kursu kwalifikacyjnego oraz praktycznych doświadczeń zdobytych zarówno w Państwa firmie, jak i w innych przedsiębiorstwach.

Podczas wyboru kursu i praktyki należy skupić się na tym, aby następca przyswoił następujące:

·      Teoretyczna wiedza – poprzez odpowiednie wykształcenie lub kurs kwalifikacyjny (na przykład wiedza z zakresu prawa, ekonomii, zarządzania przedsiębiorstwem itp.),

·      Praktyczne umiejętności i nawyki – zdobyte w codziennym funkcjonowaniu firmy,

·      Przegląd wewnętrznych procesów – jeśli praktyka odbywa się bezpośrednio w Państwa firmie,

·      Nowe spojrzenia i inspiracje – jeśli doświadczenie zdobywa również w innej firmie, może wnieść nowe metody lub pomysły,

·      Umiejętność samodzielnego podejmowania decyzji i ponoszenia odpowiedzialności – co jest kluczowe dla przyszłego kierownictwa firmy.

Ponadto nie należy lekceważyć relacji potomka z firmą – jeśli natychmiast zaangażują Państwo go w kierowniczą rolę, nie budując żadnej relacji z firmą (na przykład poprzez stopniowy rozwój kariery), istnieje ryzyko, że nie będzie pełnił funkcji z wymaganą starannością i odpowiedzialnością. Stopniowy rozwój pozwoli mu jednak nie tylko zrozumieć codzienną rzeczywistość operacyjną, ale także zdobyć szacunek pracowników i wyższy poziom empatii wobec ich pracy. Dzięki naturalnemu zaangażowaniu zapozna się również z nieformalnymi więzami i kulisami działania firmy, co często stanowi niezastąpione doświadczenie dla przyszłego kierownictwa.

Im wcześniej zaczną Państwo angażować potomka w funkcjonowanie firmy, tym większa szansa, że zdobędzie on niezbędne umiejętności, zrozumie kulturę firmy i nawiąże relację z przedsiębiorstwem. Nie ma potrzeby natychmiastowego mianowania go na stanowisko kierownicze – zawsze znajdzie się przestrzeń na naturalny rozwój kariery. Zaletą wczesnego zaangażowania jest to, że proces przekazania można rozłożyć na kilka lat, w trakcie których będą Państwo mieli możliwość stopniowego prowadzenia następcy, przekazywania mu swoich doświadczeń i nadzorowania jego rozwoju jeszcze „pod własnym dachem”.

Przygotowanie firmy

Należy również zarezerwować czas na wprowadzenie niezbędnych zmian w firmie – od zmian organizacyjnych w postaci przeniesienia udziałów, czy zmiany organu statutowego, po zmiany kadrowe na stanowiskach kierowniczych.

Należy pamiętać, że Państwa potomkowie mogą nie mieć takich samych standardów pracy jak Państwo, dlatego funkcjonowanie firmy należy dostosować tak, aby mogła nadal efektywnie działać jako całość. Może to się konkretnie przejawiać w kilku obszarach, takich jak:

·      Styl zarządzania – podczas gdy mogą Państwo preferować autorytarny styl zarządzania, Państwa potomek może być bardziej zespołowy lub nieformalny. Będzie więc konieczne dostosowanie na przykład sposobu przekazywania zadań, oceny wyników lub sposobu komunikacji w firmie.

·      Sposób podejmowania decyzji – nowy następca może bardziej polegać na danych i analizach, ewentualnie na decyzjach zespołowych, podczas gdy Państwo mogą być przyzwyczajeni do szybszego i intuicyjnego działania.

·      Priorytety w biznesie – podczas gdy Państwo kładli nacisk na stabilność i relacje, potomek może bardziej dążyć do wzrostu, innowacji lub digitalizacji. Może to wymagać dostosowania strategii lub zmiany priorytetów inwestycyjnych.

·      Narzędzia i procesy technologiczne – następca może wprowadzić nowe metody pracy (np. digitalizację zadań, komunikację online, nowe oprogramowanie), co wymaga zmian w organizacji pracy oraz szkolenia pracowników.

·      Kultura firmy – zmiana podejścia może wpłynąć na atmosferę w firmie, co należy świadomie zarządzać, aby pracownicy nie stracili motywacji ani lojalności.

Jednocześnie należy przygotować pracowników na nadchodzące zmiany – w przypadku nagłych, nieoczekiwanych zmian ryzykują Państwo, że pracownicy nie będą chcieli pozostać w firmie z obawy, dlatego dobrze jest jak najszybciej przygotować firmę na nadchodzące zmiany.

Ogólnie rzecz biorąc – im wcześniej zaczną Państwo przygotowywać przekazanie, tym lepiej.